همه افراد دوست دارند باورها و نگرش های سمی را در خود تغییر دهند. یکی از علتهای مهم مشکلات انسانی همین باورهای سمی است و مشکلات اجتماعی، ترس ها، مشکلات روانی، عدم اعتماد به نفس و احساس گناه و بسیاری مشکلات دیگر از پیامدهای باورهای غلط و افکار سمی است. برای پی بردن به اینکه هر فرد باورهای نادرست دارد و خواهان تغیر این باورها است خواندن کتاب 40 فکر سمی توصیه میشود که در این کتاب علاوه بر معرفی فکرهای سمی پادزهر این فکرها را نیز معرفی کرده است.
درباره کتاب 40 فکر سمی و موضوعات منحصر به فرد آن چه می دانید؟
نویسندگان توانا در کتاب 40 فکر سمی، به معرفی 40 فکر سمی پرداخته اند که بسیاری از افراد از این افکار پیروی می کنند. این کتاب به زبانی شیوا و رسا فکرهای سمی را معرفی کرده و پس از تحلیل و بررسی، پادزهر مقابله با این گونه فکرها را نیز معرفی کرده است و در انتها نیز بخش باور مثبت را برای هر فکر سمی آورده اند.
موضوع این کتاب بیشتر به باورهایی پرداخته که هر روز در اتاق های مشاوره و در زندگی روزمره می شنویم تعداد باورهای غلط به حدی زیاد است که در دهها کتاب نمی گنجد. کتاب 40 فکر سمی بیشتر به بررسی باورهایی که باعث رنج و عذاب هیجانی و اختلالات روان شناختی می شود می پردازد. بسیاری از باورهای بیان شده در این کتاب با یک دیگر همپوشانی دارند. برخی نکات ممکن است همسان و بعضی متضاد یکدیگر باشند که خواننده با خواندن دقیق کتاب می تواند این تفاوت ها را از یکدیگر متمایز کند و پی ببرد که باورهای متناقض در واقع مکمل یکدیگر هستند.
کتاب 40 فکر سمی نوشته دو روانشناس به نام های آرنولد لازانوس، کیلفورد لازانوس و یک روانپزشک به نام آلن فی است.
آرنولد یکی از نویسندگان توانای این کتاب علاقهی زیادی به نویسندگی و ویرایشگری داشت. او در 17 سالگی ترک تحصیل و در 19 سالگی دوباره به تحصیل مشغول شد. لازاروس برای اولین بار واژهی رفتار درمانی را ابداع کرد و تألیف کتابهایی نظیر فنون رفتار درمانی به همراه ژوزف ولپی، رفتار درمانی و فراسوی آن، 40 فکر سمی و ... و در نهایت 17 کتاب و بیش از 300 مقاله از وی به یادگار مانده است.
در زیر به اختصار بعضی از نوشته های کتاب 40 فکر سمی میپردازیم.
تفریح و سرگرمی، هدر دادن وقت است.
1. کنترل کردن دیگران برای من بهتر است. پادزهر این فکر: پذیرفتن برخی چیزها حتی اگر مطابق میلمان نباشد، نحوه زندگی دیگران به خودشان مربوط است، همراهی به جای کنترل کردن و ... است.
2. خالی کردن عقده دل، خوب است. این فکر پادزهرهای زیادی دارد نظیر ابراز خشم با قاطعیت نه پرخاشگری و جنگ، از دست دادن کنترل به نفع من نیست و … می باشد که باور مثبت، ابراز وجود کردن به جای خالی کردن عقده همراه است.
3. اطرافیان تو را هر گونه که رفتار کنی باید قبول کنند و دوستت داشته باشند. پادزهرهای این فکر شامل، دیدن اعمال به جای افکار، شناخت افراد از روی اعمال، درست رفتار کردن با دیگران باعث می شود آن ها نیز با ما درست رفتار کنند. باور مثبت این فکر این است که عملکرد مهمتر است از اینکه تو کی هستی.
4. نامهربانی بر مهربانی غلبه می کند. باور مثبت این فکر، برخورد محکم با نامهربانی و اجازه ندادن بدرفتاری با ما است. پادزهرهای بیان شده شامل: اجازه ندادن بدرفتاری با ما و بیان کردن صریح و بی پرده رفتار غلط با ما، تقویت نکردن رفتار بی ادبانه دیگران، وانمود نکردن احساس خوشحالی نسبت به هر رفتار نادرستی می باشد.
5. چیزی نگو تا افراد رنجیده نشوند. پادزهرهای این مورد شامل، طرز بیان بیشتر از خود گفته اهمیت دارد، گاهی برای کمک به شخص لازم است او را برنجانی، موضوعات مهم حتی اگر خلاف نظر دیگران باشند باید گفته شوند و ...باور مثبت این فکر سمی، حرفهای مهم را مدبرانه گفتن است.
6. فکر سمی، هدفت باید کمال باشد. باور مثبت در این مورد، دنبال مزیت بودن بجای کمال است. برخی از پادزهرهای بیان شده در این فکر شامل، کمالگرایی اغلب به ناکامی منجر میشود به جای فکر کردن به نتیجه کار از انجام کار لذت ببر.
7. نه گفتن به افراد که اگر جواب مثبت بدهی آنها سوارت میشوند. باور مثبت این فکر این است که برای روابط با ارزش بله بگویید. پادزهرها شامل، نه گفتن به خواسته های نامعقول و مطرح کردن دلایل روشن و ... است.
8. اتمام حجت به جر و بحث پایان میدهد. مذاکره و مصالحه به پایان دادن جر و بحث باور مثبت است. از پادزهای آن نظیر اتمام حجت روشی برای تخریب ارتباط و از بین رفتن شرایط گفتگو است.
9. صداقت مطلق، بهترین روش است. پادزهرهای این مورد شامل: صداقت مطلق در بیشتر موارد می تواند مخرب باشد و به اندازهی دروغگویی وقیحانه بد باشد. باور مثبت این است که عشق بهترین سیاست نسبت به صداقت محض است.
10. جواب ابلهان خاموشی است. پادزهرها شما: حرف نزدن درباره مشکل و کنارهگیری از آن به حل آن کمک نمی کند. باور مثبت، اطرافیان ارتباط می خواهند نه سکوت.
11. به هر چیزی بخواهی می توانی برسی. پادزهرهای آن: رؤیاهای غیر ممکن کابوس هستند و با تلاش برای غیر ممکن ها خود را اذیت نمیکنم. باور مثبت، تلاش برای اهداف واقع بینانه است.
از دیگر فکر های سمی شامل موارد زیر است که در کتاب چهل فکر سمی مفصل در مورد پادزهرها و باورهای مثبت آن ها توضیح داده شده است.
12. اگر میخواهی کاری درست انجام شود خودت ان را انجام بده.
13. وقتی کارها غلط انجام میشوند باید به دنبال مقصر گشت.
14. تنبیه روش تربیتی خوبی است.
15. احساساتت را بروز نده.
16. با اولین برخورد میتوانی افراد را بشناسی.
17. تائید والدین از همه چیز مهم تر است.
18. از دلایل خوشبختی، موفقیت و پول است.
19. یک بار قربانی شدن مساوی است با همیشه قربانی بودن است.
20. متواضع بودن
21. انتقاد کردن برای رفع اشتباهات دیگران روش خوبی است.
22. خودخواه نباش، اولویت را به دیگران بدهید.
23. همسرت باید عاشق والدین و خانوادهات باشد.
24. داشتن توقعات بالا باعث تلاش زیاد می شود.
25. همه باید آدم را دوست داشته باشند.
26. نادیده گرفتن مشکلات باعث برطرف شدن آنها میشود.
27. هدفت از بازی کردن فقط برنده شدن باشد.
28. برای خود و دیگران، قوانین مشخصی تعیین کنید.
29. عاشق واقعی شما باید بداند نیاز واقعی شما چیست.
30. بی احترامی عذاب آور است.
31. سخت گیر بودن نسبت به خود
32. با عذرخواهی همه چیز درست میشود.
33. برای تغییر باید، دلیل رفتارهایت را پیدا کنی.
34. پوشانیدن اشتباهات برای درست به نظر رسیدن
35. پیروی نکردن از احساسات درونی، برای اشتباه نکردن
36. زندگی باید منصفانه باشد.
37. زوج های خوشبخت، به هیچ شخص دیگری تمایل جنسی ندارند.
38. حرف مرد یکی است، زیر قولت نزن.
39. کار سخت از آدم شخصیت خوب می سازد.
داستان های زیادی نوشته شده که حوادث آن ها پیرامون انقلاب اسلامیایران اتفاق میافتد. کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند نمونه ای از این کتاب ها است. طلا نژاد حسن نویسندهی این کتاب است. کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند در سال 1395 و توسط نشر ققنوس در دسترس خوانندگان علاقه مند قرار گرفته است. در این متن میخواهیم به یکی از رمان های ارزشمند معاصر بپردازیم و به طلا نژاد حسن، خلاصه و نقد بررسی کتاب او از جنبه های مختلف ادبی. با ما برای معرفی کامل کتابی که شما را تا آخرین صفحه با خود میکشاند همراه باشید.
طلا نژاد حسن متولد سال 1330 از نویسندگان خوب کشورمان در اهواز است. او تعلق خاطر زیادی به اهواز و جنوب دارد زیرا که تمام مراحل مهم زندگی خود را اعم از کودکی، مدرسه دبیرستان و دانشگاه را در این شهر گذرانده و با خاک آن عجین شده است. کسانی که تجربه زندگی در جنوب کشور را داشته باشند همگی به این مسئله اعتراف میکنند که با وجود امکانات کم در جنوب، ولی خاک آن به شدت گیراست. کار او به عنوان منتقد ادبی در دههی هفتاد شروع شد. او چندین سال به این کار ادامه داد تا این که در ابتدای دهه هشتاد اولین کتاب خود را به عنوان یک فنجان چای سرد توسط نشر چشمه چاپ کرد. او نوشتن کتاب را رها نکرد و کتاب دیگری به نام شازده ناقص نیز نوشت که جایزهی بهترین مجموعهی داستان جشنواره ادبی اصفهان را برای او به ارمغان آورد. در ادامهی کار ادبی خود دست به انتشار کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند زد. دیگر آثار او عبارتند از : "شهری گمشده زیر رمل ها" (نشر داستان) و "من گم شده ام" نژاد حسن جایزهی بهترین رمان سال 1390 را در جشنواره پروین اعتصامیبرنده شد و مرحلهی نهایی جایزه مهرگان ادب راه یافت. نژاد حسن که تمام زندگی خود را در جنوب گذرانده است تعلق خاطر خاصی به آن دارد و این مسئله را در همهی اثر هایش میشود دید. برای آشنایی بیشتر با کتاب، در ادامه خلاصه از آن را برای شما ارائه میکنیم.
خلاصه ای از کتاب شهریور هزار و سیصد و نمی دانم چند :
کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند، از 13 فصل تشکیل شده است. 12 فصل اول از زبان زنی است که داستان زندگیش را تعریف میکند. از کودکی، نوجوانی، جوانی، عاشق شدن و ازدواجش با یک چریک میگوید. همه اتفاقات زندگی او در جنوب کشور اتفاق میافتد. در فصل 13 راوی داستان عوض میشود و این بار از زبان دختر او روایت میشود. راوی اصلی داستان زن جنگزده ای است که اکنون در کرج زندگی میکند. در حوالی سال نو راوی به مرور خاطرات خود میپردازد و ما در این بین با فرزندان و همسرش آشنا میشویم. نژاد حسن تصویر خوبی از اهواز و خرمشهر در زمان انقلاب و پیرامون آن نشان میدهد. حال که به فضای داستان نگاهی داشته اید، وقت آن است که کمیدر آن عمیق تر شویم. امید است که بتوانیم نقد مفیدی از این کتاب داشته باشیم.
این کتاب از نمونه های خوب ادبیات انقلاب و جنگ است. فضای جنوب را در خلال جنگ به خوبی نشان میدهد. شخصیت های کتاب های نژاد حسن در اکٍثر مواقع زن هایی هستند که شرایط سختی را تحمل میکنند. او میگوید این تاریخ است که دوباره و دوباره تکرار میشود. این مشکلات همیشه زنان را دنبال میکنند و نمیتوان آن ها را نادیده گرفت. نکتهی قابل توجه در کتاب های طلا نژاد حسن این است که نویسندهی خاص و عام را به خود جذب میکند. کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند از زبان راوی آشفته ای بیان میشود. این مسئله را از همان جملهی اول کتاب میتوان متوجه شد. همچنین عنوان کتاب هم تاییدی بر این موضوع است. کتاب زبان روانی دارد و استفاده ای که نویسنده از لهجه ها برای ملموس کردن و نزدیک کردن بیشتر کتاب به زبان عامیانه کرده بسیار به جا است. لحن کتاب پر شتاب است و این نشان از ضعف نویسنده نیست و او از قصد این کار را انجام میدهد. تمام تلاش نویسنده برای نشان دادن آشفتگی ذهن راوی است. نژاد حسن در کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند موفق به تصویر کشیدن صحنه های نابی شده است. بگونه ای حادثه سینما رکس آبادان را توصیف میکند که خواننده آن را به چشم خود میبیند و برای لحظاتی خود را مقابل پرده سینما میابد. شایستهی تقدیر است. همچنین در چینش این صحنه ها نبوغ به خرج داده است. رفت و آمد های پی دی پی راوی در میان زمان گذشته و حال بسیار داستان را جذاب میکند. شور عجیبی در رمان است که به هیچ وجه باعث خستگی خواننده نمیشود و در خاطر میماند. کتاب ساختار مدرن دارد. روایت داستان خطی نیست و میشکند. در کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند، داستان زنی روایت میشود که از نسل اول انقلاب است. با وجود آسیب های بسیاری که زندگی به او وارده کرده، شکست نمیخورد. این کتاب وضعیت تلخ تاریخ ایران و زنان ایرانی را به شکل زیبایی بر روی صفحه میآورد. اگر میخواهید که کمیبا افراد زمان های گذشته که چندان هم از ما دور نیستند آشنا شوید یا از نسل نویسنده هستید و این شرایط را تجربه کردید و به دنبال مرور خاطراتتان هستید ما کتاب شهریور هزار و سیصد و نمیدانم چند را به شما پیشنهاد میکنیم. کتابی که صدای مظلومیت جنگ زده ها و زنان را به گوش شما میرساند و حتما به یکی از باارزش ترین های کتابخانه تان تبدیل خواهد شد.
در دنیای ادبیات معاصر افراد دو دستهاند؛ کسانی که مصطفی مستور را دوست دارند و کسانی که از او متنفراند. در این مقاله قصد داریم به بررسی یکی از آثار نویسندهی معاصر مصطفی مستور با نام بهترین شکل ممکن بپردازیم. فرقی ندارد که شما یکی از سینه چاکان آثار مستور باشید و یا یکی از افراد جبهه مقابل، در هر دو صورت شما باید این مقاله را در رابطه با داستان بهترین شکل ممکن بخوانید چرا که یکی از بزرگترین آثار مستور که بحثهای زیادی بر سر آن میباشد همین کتاب است. ما در این مقاله به چکیدهای از زندگی شخصی و حرفهای مستور، سایر آثار وی و دلایل محبوبیت کتاب بهترین شکل ممکن برای شما عزیزان پرداختهایم و قصد داریم شما را با این اثر حرفهای آشنا کنیم و نقدهایی را که بر این کتاب وارد شده با شما در میان بگذاریم. همراه ما باشید.
مصطفی مستور نویسنده و پژوهشگر معاصر در سال 1343 و در اهواز چشم به جهان گشود. مستور در رشته عمران و در زادگاه خود تحصیل کرد. سپس با توجه به علاقه شدیدی که به نوشتن داشت ادبیات فارسی را برای مقطع ارشد انتخاب کرد و تحصیلات خود را در این زمینه ادامه داد. مصطفی مستور تا به حال کتاب های زیادی را به رشته تحریر درآورده است؛ اولین متنی که مستور را به دنیای ادبیات کشاند، دو چشمخانه خیس بود که در سال 1369 و در مجله کیان به چاپ رسید پس از آن در سال 1377 کتابی را با نام عشق روی پیاده رو چاپ کرد که حاوی 12 داستان کوتاه بود.
مستور یک پژوهشگر و مترجم حرفهای است، اما کمتر کسی این نکته را میداند چرا که کتابهای او دارای متنی روان و به دور از سختی میباشند و هیچگاه در داستان پیچیدگی نداریم، ترجیح جناب مستور آن است که به روی پیچیدگی شخصیتها کار کند و از اصول مهندسی در پرداختن به این شخصیتها استفاده میکند. کتابهای مستور اغلب درون مایه مذهبی دارند و شاهد آن هستیم که مستور از آموزههای دینی خود بهره فراوانی برده است.
از بهترین آثار مصطفی مستور میتوان به کتاب بهترین شکل ممکن اشاره کرد این کتاب یکی از جدیدترین آثار وی نیز میباشد و ممکن است که هنوز تعداد زیادی از افراد این کتاب را نخوانده باشند. کتاب بهترین شکل ممکن در سال 1395 و با همکاری نشر چشمه به چاپ رسیده است و در مدت زمانی کوتاه تیراژ بالایی را فروخته است. این کتاب از نظر مخاطبان با سایر کتابهای مستور تفاوتهای زیادی دارد. برخی معتقدند این کتاب برخلاف باقی آثار مستور پیچیدگی و ظرافت همیشگی را ندارد و تنها از چند داستان ساده و فاقد خلاقیت تشکیل شده است. گروه دیگر معتقدند که رمان بهترین شکل ممکن را نیز باید مانند آثار برجسته نویسنده چندین بار خواند تا به نتیجهای معقول رسید و زیباییهای اثر را دریافت. البته گروه دیگری نیز در رابطه با کتاب بهترین شکل ممکن معتقدند که این کتاب ارزش خواندن ندارد و همانند سایر آثار نویسنده تهی از هر گونه نتیجه و ابتکار است. تنها راه ممکن برای اینکه متوجه شوید کتاب بهترین شکل ممکن به کدام نظر نزدیکی بیشتری دارد، مطالعه این کتاب است و مطمئن باشید که نظر شما صحیحترین نظر در رابطه با کتاب بهترین شکل ممکن میباشد.
همان طور که خواندید کتاب بهترین شکل ممکن از جدیدترین آثار مصطفی مستور است اما همانند سایر آثار این نویسنده شخصیت پردازی در ابتدای داستان بسیار قوی انجام شده است و همهٔ آن چه را که لازم است تا در رابطه با شخصیتهای اصلی داستان بدانید به شما در همان صفحات اولیه خواهد گفت. در این کتاب ما با چندین داستان کوتاه مواجه خواهیم شد که هر کدام درونمایه متفاوتی دارند و در یک شهر متفاوت اتفاق می افتند. داستانها را میتوانید در تهران، بندر انزلی و شیراز دنبال کرد هر کدام از این داستانها مجزا از دیگری هستند و ارتباطی با یکدیگر ندارند. از ویژگیهای برتر این کتاب میتوان به نمود سینماییان اشاره کرد. در این کتاب بر خلاف سایر کتابهای مصطفی مستور جزئیات صحنهها و حالات افراد به دقت مورد بررسی قرار گرفتهاند و احتمالاً شما نیز با خواندن داستانهای این کتاب احساس کنید که نمایشنامهای را با قلم مستور میخوانید. اولین داستان در رابطه با مردی است که همه معتقدند قاتل است و بچههایی که در دنیای کودکانه خود تصمیم به آزار این مرد میگیرند. در این داستان شما همراه احساسات کودکانه خواهید شد و از دریچه دید آنها دنیای بزرگتر ها را خواهید دید. در بهترین داستان این کتاب از دید منتقدان یعنی بندرانزلی شما چهرههای متفاوتی از عشق را خواهید دید، عشقهایی که دورههای سنی مختلف برای انسانها پدید میآید. در داستان اهواز عشق را در میان شلوغی جنگ خواهیم دید و تاثیراتی را که جنگ بر زندگی خصوصی و عاطفی افراد میگذارد قدم به قدم با نویسنده دنبال خواهیم کرد. در تهران با پسرهایی همراه خواهیم شد که شهرستانی هستند و در تهران غریباند و در نقطه مقابل مادری چشم انتطار و نگران را خواهیم دید. داستانها در اصفهان به پایان میرسند؛ در آخرین داستان میخوانیم که پدر دختر داستان چه طور با مخالفت خود و شروط عجیب موانعی را برای ازدواج آنها پدید میآورد.
کتابهای مصطفی مستور منتقدین بسیاری دارند چرا که اکثر مواقع پوچی و نا امیدی را می توان در شخصیت های داستان های مستور مشاهده کرد، و اگر سری به اجتماع بزرگ کتابخوانان در شبکههای مجازی یعنی گودریدز goodreads متوجه خواهید شد که در رابطه با این کتاب نظرات مختلفی وجود دارد و افراد هیچ اتفاق نظری با یکدیگر ندارند که کدام یک از داستانهای این کتاب از دیگری بهترند و تنها شما میتوانید کیفیت این این داستانها را با سایر قصههای مستور مقایسه کنید البته بسیاری از مردم معتقدند که با خواندن چند کتاب از مصطفی مستور میتوان باقی کتابهای او را پیش بینی کرد و دیگر نکته جدیدی در آنها یافت نمیشود. در انتها باید توجه داشت که کتابهای مصطفی مستور اغلب درونمایه فلسفی دارند و برای نسل جوان نگاشته شدهاند و ممکن است باقی ردههای سنی از این سبک کتابها لذت نبرند.
کتاب شعر مدرن نوشتهی مراد فرهادپور را شاید بتوان در جملهای از یکی از مقالات نویسنده خلاصه کرد:
هنر فقط با بازتولید آگاهانهی تناقضات و تضادهای واقعیت میتواند واقعیت ازدسترفتهی سمبول را بدان بازگرداند. هنرمند بهمنزلهی بخشی از واقعیت نمیتواند نسبت به ماهیت تاریخی روزگار خود بیگانه و بیاعتنا باشد؛ زیرا نتیجهی چنین تصوری جدایی معنا از واقعیت و انهدام سمبولهاست.
کتاب شعر مدرن مجموعهای از مقالات مراد فرهادپور و نیز مقالات ترجمهشده توسط او در چند سال اخیر دربارهی شعر مدرن است و در پایان کتاب نیز شعرهایی با ترجمهی خود او را قرار دارد.
مهمترین مقالات کتاب شعر مدرن، مقالهی «ورطه شعر مدرن» نوشتهی اریش هلر و مقالهی «تناقضات مدرنیسم: نقدی بر مقالهی اریش هلر» نوشتهی مراد فرهادپور است که میتوان آن را چکیدهی دیدگاههای انتقادی او دربارهی شعر مدرن دانست. مقالهی بعدی «شعر ناب و سیاست ناب» از میکائیل هامبورگر دربارهی نسبت سیاست با شعر است. هامبورگر در این مقاله نشان میدهد که سیاسی شدن هنر چگونه بار سنگین مسئولیت را بر دوش تخیل شعر مینهد.
مقالههای بعدی را دو نویسنده و شاعر دربارهی دو شاعر دیگر نوشتهاند: یکی از ژان پل سارتر دربارهی استفان مالارمه و دیگری از هامبورگر دربارهی پل سلان. مقالهی آخر کتاب شعر مدرن را نیز خود فرهادپور با عنوان «دربارهی والاس استیونس» نوشته است. فرهادپور در این مقاله نخست به غنای اشعار استیونس میپردازد و بعد به سراغ مسائل کلیتر دربارهی شعر میرود.
بخش نهایی کتاب شعر مدرن چند شعر برگزیده از شاعران مختلف از جمله شارل بودلر، استفان مالارمه، پل والری، هوگو هوفمانشتال، راینر ماریا ریلکه، گئورگ تراکل، نلی ساکس، فرناندو پسوا، خوان رامون خیمنس، خورخه لوییس بورخس، آنتونیو ماچادو، دابلیو. اچ. اودن و والاس استیونس با ترجمهی مراد فرهادپور است.
مهمترین وجه کتاب شعر مدرن ــ که در دیگر نوشتههای مراد فرهادپور دربارهی هنر نیز مشهود است ــ پیوند تنگاتنگی است که فرهادپور میان فلسفه و هنر مدرن برقرار میکند.
مراد فرهادپور زادهی 17 تیر 1337 در تهران، مترجم، نظریهپرداز و نویسندهای است که از شخصیتهای مهم جریان فکری چپ نو در ایران به شمار میرود. فرهادپور در دورهی قبل از انقلاب، پس از ترک از تحصیل از دانشکدهی مکانیک دانشگاه علم و صنعت به انگلستان رفت و در سال 1358 به ایران بازگشت. لیسانس اقتصاد را در سال 1365 از دانشگاه تهران دریافت کرد و تا امروز به کار ترجمه و تألیف و تدریس مشغول است.
حاصل کار مراد فرهادپور طی چهار دههی اخیر، ترجمه و تألیف آثار ارزشمند نظری تفکر غربی، پرورش نسلی از نواندیشان در عرصههای فلسفه و سیاست، و معرفی مهمترین نظریهپردازان و فیلسوفان معاصر اروپایی نظیر اسلاوی ژیژک، جورجو آگامبن و آلن بدیو است.
فرهادپور تألیفات و ترجمههای فراوانی دارد که از جمله میتوان کتابهای زیر را نام برد:
مراد فرهادپور مانند همیشه نمونههایی از بهترین مقالات در حوزهی مورد بحث خود را برای ترجمه برگزیده است.
مقالهی اول کتاب با عنوان «ورطهی شعر مدرن» نوشتهی اریش هلر تفسیر کاملی از کلیت شعر اروپایی در اختیار خواننده قرار میدهد. ولی فرهادپور در مقالهی دوم که در نقد مقالهی هلر نوشته، معتقد است هلر در چارچوب تفکر اروپایی، بهجای درک تضادهای درونیِ مدرنیسمِ هنری، به دنبال شکلی از شعر ساده یا رئالیسم در شعر میگردد. ولی از آنجا که فرهادپور به گفتهی خودش از زاویهی یک هویت سنتی وارد تجربهی شعر مدرن شده است، سویههای بودلری، مالارمهای و رمبوییِ سمبولیسم را محتوایی حقیقیِ این تجربه میداند؛ یعنی سویهها و مضامینی همچون ملال، اضطراب، و انواع و اقسام پیچیدگیهای زبانی و اجتماعی و سیاسی و شخصی. به همین دلیل در مقالهی دوم کتاب «شعر مدرن» با عنوان «تناقضات مدرنیسم: نقدی بر مقالهی اریش هلر» معتقد است رئالیسم یا مدرنیسم هنریِ واقعی همان «سمبولیسم» است؛ زیرا سمبولیسم اولین جنبش مدرنیستی است که تمام سویههای دیالکتیکی مدرنیسم ــ یعنی اغراقها و آمیختگیاش با انحراف و زخم و تروما ــ را در خود دارد.
مقالهی سوم کتاب شعر مدرن با عنوان «شعر ناب سیاست ناب» نوشتهی میکائیل هامبورگر دربارهی سرچشمههای شعر مدرن از زمان شارل بودلر به بعد است. هامبورگر با ارجاع به آرای الئــورا رایدینگ و رابرت گریوز از آنها اینگونه نقل میکند که:
مدرنیسمِ حرفهایِ اصیل بیشتر به دو قطب افراطی رادیکالیسم و محافظهکاری یا اشرافمنشی و عامیگری تمایل دارد. آن هم نه از سر مخالفت مبارزهجویانه با لیبرالیسم بورژوایی، بلکه بیشتر بهخاطر پرسه زدن و پرهیز از گذرگاههای شلوغ لیبرالیسم بورژوایی، به منزلهی عرصه و جایگاهِ سازشِ همهی مواضع افراطی، عرصهی زاد و ولدِ عقاید و باورهای باثبات و به لحاظ شخصیِ ریشهدار.
هارمبورگر تغییرات سیاست و شعر را توأمان میخواند. او از رویکرد شاعر در سیاســت به سیاست شعریِ او میرسد و برعکس و بدین شیوه نشــان میدهد این دو گاه تــا چه حد با هــم متفاوتاند و تبعات این رویکردها چیست.
مقالهی چهارم کتاب با عنوان «استفان مالارمه: درآمدی بر مجموعهی شعرها» را ژان پل سارتر نوشته است. سارتر در این مقاله مانند نوشتههای دیگرش دربارهی شاعران و نویسندگان ــ از جمله کتابش دربارهی بودلر یا کتاب دیگرش دربارهی فلوبر ــ از نگاهی اگزیستانسیالیستی به شرح و توصیف دنیای اشعار مالارمه میپردازد. در جایی از مقاله میخوانیم:
خودکشی نوعی عمل است، زیرا بهواقع موجودی را نابود میکند و جهان را به محل حضور و سلطهی هراسانگیز غیبت او بدل میسازد. اگر وجود یا هستی همان پراکندگی است، پس آدمی با از دست دادنِ هستیِ خویش به وحدتی فسادناپذیر و بیزوال دست مییابد.
پنجمین مقالهی کتاب شعر مدرن نیز مقالهی دیگری است از هامبورگر دربارهی اشعار پل سلان. پل سلان یکی از مشهورترین شاعران مدرنیست آلمانی است که شعرهای او توجه بسیاری از متفکران و فیلسوفان از جمله مارتین هایدگر را جلب کرده است و تفاسیر مختلفی دربارهی اشعار او نوشتهاند. مشهور شعر پل سلان تحت عنوان «فوگ مرگ»، شعر بلندی است دربارهی هولوکاست و مراد فرهادپور در بخش پایانی کتاب شعر مدرن آن را ترجمه کرده است.
آخرین مقالهی کتاب شعر مدرن یعنی «دربارهی والاس استیونس» را نیز فرهادپور نوشته و در این مقاله فرم و مضامین اشعار استیونس را با بهرهگیری از فلسفهی کانت و هگل و نیز از منظری پدیدارشناختی بررسی میکند. در جایی از این مقاله میخوانیم:
میتوان شعر استیونس را نفی همزمان ایدئالیسم و ناتورالیسم دانست. در مورد رمانتیسم آبکی، استیونس میگوید: «احساساتی بودن درواقع نشانهی شکست احساس است.» او عینیگرایی و ذهنیگرایی را دو روی یک سکه میداند: سلطهی تفکر متافیزیکی.
و در ادامه، با برشمردن ویژگیهای این نحوهی تفکر از منظری انتقادی، جایگاه مفهوم آگاهی در یکی از شعرهای استیونس را از نگاهی فلسفی بررسی میکند تا تفاوت مهم نگرش شعریِ او و دیگر شاعران مدرنیست را ثابت کند.
بخش پایانی کتاب شعر مدرن برگزیدهی شعرهایی از شاعران مدرن است که در طول کتاب به نام آنها برخوردهایم و دربارهی آنها خواندهایم. یکی از این شعرها سرودهی آرتور رمبو «ترانهی بلندترین برج» نام دارد:
• ترانهی بلندترین برج
جوانیِ بیحاصل،
اسیر همهچیز،
من زندگیام را
با حساسیتی فزون از حد
بر باد دادهام
آه بگذار زمان عاشق شدنِ دلها فرا رسد.
کتاب آثار نایاب صادق هدایت، چاپشده در سال 1395 نوشتهی جهانگیر هدایت برادرزادهی او و مدیر «بنیاد صادق هدایت» است که به جمعآوری آثار این نویسندهی مشهور ایرانی میپردازد.
کتاب آثار نایاب صادق هدایت، شامل آثاری از اوست که کمتر توسط عموم دیده شده است. چند داستان طنز، دو ترجمه و پژوهشهایی در فرهنگ عامیانه و داستانی علمی ـ تخیلی از جمله آثاری از اوست که در این کتاب عرضه شده است. همانطور که در توضیح پشت جلد کتاب آمده، هدایت در سال های 1310 تا 1325 نوشتههایی از خود را با نام مستعار ص. ه .، منشی حضور، مسکینجامه و تعداد دیگری از اسامی در نشریات چاپ میکرد و با گذشت نزدیک یک قرن از این آثار او، خواندن آن برای مردمی که نشریات را نخواندهاند بسیار جالب است.
جهانگیر هدایت، با جمعآوری کتابهای صادق هدایت و انتشار آنها خدمت بزرگی را به جامعهی ادبی ایران و عموی خود کرده است. کلیهی آثار هدایت با تلاش و همت جهانگیر هدایت جمعآوری و مقدمهی آنها نیز توسط او نوشته شده است. آثار جمعآوریشده از او در کل شامل هشت مجموعه است که در سالهای اخیر با محدودیتهایی که برای انتشار آثار او در ایران پیش آمد، بعضی از آنها در دسترس نیست. ولی در فرانسه، کانادا و آمریکا به چاپ رسیده و به زبانهای انگلیسی و ترکی استانبولی ترجمه شده است.
از جمله دیگر آثار او که در مورد صادق هدایت نوشته شده است عبارتاند از:
نویسندهی کتاب آثار نایاب صادق هدایت، وفاداری خود را به عمویش به حدی رساند که جایزهی ادبی صادق هدایت را برگزار کرد. این مراسم از سال 1381 اجرا شده و هرساله عدهی زیادی از نویسندگان جوان ایران افغانستان و تاجیکستان در آن شرکت میکنند. همچنین او کار راهاندازی «خانهی صادق هدایت» را نیز پیگیری میکند.
صادق هدایت متولد 28 بهمن 1281، یکی از بزرگترین نویسندگان و مترجمان و روشنفکران معاصر است. او را در کنار محمدعلی جمالزاده، بزرگ علوی و صادق چوبک یکی از پدران داستاننویسی معاصر در ایران میدانند. هدایت را بیشتر به کتاب بوف کور و داستانهای دیگرش میشناسند، ولی او ترجمههای ارزشمندی از نویسندگان بزرگ جهان از جمله فرانتس کافکا، ژان پل سارتر و آنتوان چخوف نیز انجام داده است که تأثیر این نویسندگان را بر آثار خود او نیز میتوان دید.
او 19 فروردین ماه سال 1330 در 49 سالگی در پاریس خودکشی کرد و در همان جا به خاک سپرده شد.
هدایت را نویسندهای میدانند که از زمان خودش جلوتر بود. دلیل انتساب این عنوان به او را در همهی آثارش، حتی نوشتههای پراکندهای از او که در کتاب آثار نایاب صادق هدایت آمده نیز میتوان دید. کتاب بوف کور، رمان مشهور او که یکی از بهترین آثار داستانی معاصر ایران است، دربارهی جوانی است که خود را در تاریخ گم کرده و با وجود فضای تاریک و افسرده، ارزش روانشناختی و ادبی بسیار والایی دارد. خوانندهای نیست که کتاب بوف کور را خوانده باشد و برای حداقل برای مدت کوتاهی خود را در این جهان تنها ندیده باشد.
در مقابل این آثار تاریک، هدایت آثار طنز قابل تأمل و زیبایی دارد. نمونهای از آن کتاب وقوق ساهاب است که شامل قضیهها و تعدادی داستان کوتاه است. هدایت در قضیههای خود وضعیت اجتماعی و سیاسی دوران خود را توصیف کرده و این طنز سیاه، ناگزیر لبخند را بر روی لبان مخاطب مینشاند. نمایش کوتهفکری و سیهروزی ایرانیان در روزگار هدایت آدمی را به تأسف وا میدارد.
بعضی از کارهای ژورنالیستی صادق هدایت که در کتاب آثار نایاب صادق هدایت به چاپ رسیده قابل تأمل است و نشان از دید باز و متفاوت او به مسائل زمان خود دارد. همچنین نوشتههایی تحت عنوان سایهی مغول، معلم اخلاق، سرگذشت ماه، مسلک علی بابا و جادوگری در ایران با همان ادبیات هدایتی خود، به دل مینشیند.
این عناوین فقط قسمتی از کتاب آثار نایاب صادق هدایت است.
مسلک علیبابا که در کتاب آثار نایاب صادق هدایت آمده، مقالهی طنزی است از صادق هدایت، چاپشده در روزنامهای به نام «علی بابا» به سردبیری پرویز خطیبی که در سال های 1320 در تهران منتشر میشد و در زمینهی طنز شهرت و نامی داشت. در روز سهشنبه 16 شهریور ماه 1327 در صفحهی دوم این روزنامه مقالهی طنزی دیده میشود به نام «مسلک علیبابا؛ هر کی دره ما دالونیم، هر کی خره ما پالونیم». به گفتهی جهانگیر هدایت، این مقاله را صادق هدایت نوشته و با نام مستعار «منشی حضور» امضا کرده است.
هدایت در این نوشته مسئولین بهاصطلاح نونبهنرخروزخور و دورو و ترسو را بهشدت مورد انتقاد قرار میدهد. هدایت این نوشته را در دوران خود با جرئت بسیاری به چاپ رسانده و سیاستهای حکومت عصر خود را زیر سؤال میبرد.
هدایت در نوشتهی سایهی مغول خود که در کتاب آثار نایاب صادق هدایت چاپ شده و در زمرهی کتابهای دیگر او مانند پروین دختر ساسان، گجسته دژ، مازیار و از این قبیل قرار میگیرد، به بزرگواری فرهنگ اصیل ایرانی و بیلطفیهایی که کشورهای همسایه در پی حملاتی که به این مملکت کردند به ایران روا داشتهاند صحبت میکند. توصیفات هدایت چنان بینظیر است که خواننده خود را در میان میدان جنگ مغول احساس میکند.
این فقط نمونهی کوچکی از زبان تند و تیز و اعتراضی هدایت است. اینگونه آثار در کارنامهی هدایت کم نیستند، شاید به همین خاطر است که او را یکی از بزرگترین روشنفکران معاصر ایرانی میدانند. کتاب آثار نایاب صادق هدایت کتاب مناسبی برای علاقهمندان به شناخت بیشتر صادق هدایت و همچنین نویسندگان جوان پیرو اوست.